Szlak Orlich Gniazd

Szlak Orlich Gniazd – długodystansowa wędrówka śladami średniowiecznych warowni! Informacje praktyczne: mapa, przebieg, kilometraż, wiaty, sklepy, bilety wstępu

Szlak Orlich Gniazd to długodystansowy, ponad 160-kilometrowy szlak łączący Kraków z Częstochową. Trasa odwiedza wiele ciekawych miejsc na Jurze Krakowsko – Częstochowskiej. Wśród nich znajdują się nie tylko tytułowe Orle Gniazda, czyli zamki, ale i -a może przede wszystkim?- niesamowite twory przyrody w postaci skał, wąwozów, czy jaskiń.

Szlak Orlich Gniazd informacje
Niniejszy tekst to pierwsza część (czytaj: wstęp) mini serii na temat Szlaku Orlich Gniazd. W przyszłości pojawią się kolejne teksty, m.in. przebieg szlaku i nasze odczucia związane z tą długodystansową włóczęgą, a także opis miejsc, które zrobiły na nas największe wrażenie.

Szlak Orlich Gniazd – w skrócie

Dystans: 166,2 km
Suma podejść: 2900 m
Początek: Kraków
Koniec: Częstochowa
Województwa: małopolskie, śląskie
Kolor oznaczeń: czerwony
Charakter: wyżynny

Szlak Orlich Gniazd – wstęp

Szlak Orlich Gniazd to świetna propozycja dla osób, które dopiero zaczynają przygodę z pokonywaniem dłuższych dystansów. Jeżeli w przyszłości chcielibyście pokonać GSB, czy GSS, jednak nie macie przekonania co do formy, sprzętu, czy taktyki, SOG będzie dobrym sprawdzianem przed „grubszą” misją.

Szlak Orlich Gniazd
Takie cuda na trasie!
Obszar wyżynny, niewielka ilość przewyższeń, sporo mijanych miejscowości, a co za tym idzie w miarę komfortowa baza noclegowa i gastronomiczna – to plusy, które docenią początkujący wędrowcy. Nie oznacza to jednak, że na SOG nie powinni wybrać się i ci bardziej zaprawieni piechurzy!
Szlak Orlich Gniazd - ciekawe miejsca
Jedne z ciekawszych ostańców na trasie
Wręcz przeciwnie. Po drodze można zobaczyć całą masę perełek w postaci średniowiecznych warowni, jaskiń, skał i rezerwatów przyrody. Te wszystkie wspaniałe miejsca trochę są porozrzucane po Jurze, a Szlak Orlich Gniazd łączy je ze sobą. Doświadczeni turyści powinni pokonać trasę w około 3-5 dni.

Szlak Orlich Gniazd – mapa

Szlak Orlich Gniazd – początek i koniec

Wędrówkę można rozpocząć w Krakowie lub w Częstochowie. Historyczny początek szlaku znajduje się jednak w Krakowie w dzielnicy Krowodrza. Można tu dojechać z centrum tramwajem lub autobusem. Pierwsza czerwona kropka znajduje się obok przystanku przy pętli tramwajowej.

Szlak Orlich Gniazd Kraków
Początek SOG znajduje się kilka kilometrów od centrum Krakowa.
Wawel
Skoro Szlak Orlich Gniazd to trasa łącząca zamki… jak tu na starcie nie zahaczyć o Wawel?
Druga skrajna kropka SOG znajduje się na Starym Rynku w Częstochowie. To dosłownie kilka minut pieszo od dworca PKP Częstochowa. Idąc od strony dworca, kropki należy wypatrywać po lewej stronie na murku, jeszcze przed placem z charakterystycznymi rzeźbami postaci na szczudłach. Z kolei kończąc wędrówkę w Częstochowie – kropka znajduje się po prawej stronie nieco za placem.
Szlak Orlich Gniazd
Szlak Orlich Gniazd kończy się (a dla niektórych rozpoczyna) przy Starym Rynku w Częstochowie
Szlaki długodystansowe - SOG
W tym miejscu rozpoczyna się Szlak Orlich Gniazd w Częstochowie
Szlak Orlich Gniazd – przebieg i kilometraż, nawigacja

MiejsceKilometr trasy MiejsceKilometr trasy
Kraków – Krowodrza00,0Kocikowa83,0
Tonie03,8Zamek Ogrodzieniec89,0
Giebułtów07,6Żerkowice96,7
Brama Krakowska15,9Piaseczno100,4
Zamek w Ojcowie18,0Zamek Bąkowiec103,4
Młyn Katarzyńskich20,4Podlesice106,9
Zamek Pieskowa Skała25,8Zdów112,5
Sułoszowa – kościół32,0Zamek w Bobolicach116,9
Góra Graniczna36,0Zamek w Mirowie117,4
Zamek w Rabsztynie49,9Niegowa – kościół121,4
Bogucin Mały53,0Ostrężnik128,3
Stołowa Góra56,8Złoty Potok134,1
Golczowice59,7Zrębice143,2
Zamek w Bydlinie66,3Sokole Góry147,0
Zamek Pilcza w Smoleniu75,1Zamek w Olsztynie149,5
Pilica79,3Kusięta155,3
Częstochowa – Stary Rynek166,2

UWAGA! Stan na 2021 rok – mogło się tyci zmienić 🙂

Jeżeli chodzi o nawigację na trasie – cały szlak oznaczony jest w terenie. Oznaczenia są kompletne, a w wielu miejscach natrafimy na specjalne tablice przedstawiające przebieg SOG, odległości między charakterystycznymi punktami oraz znajdujące się w danej okolicy atrakcje. Do nawigacji nie potrzebny jest więc ślad GPX, czy nawet klasyczna mapa – choć wiadomo, tę zawsze warto mieć ze sobą.

Szlak Orlich Gniazd trasa
W wielu miejscach na trasie trafimy na dedykowane dla szlaku kierunkowskazy. Fajnie!

Szlak Orlich Gniazd – rys historyczny

Jeżeli zdecydowaliście się na wędrówkę SOG, warto wiedzieć to i owo na temat trasy. Obiecujemy, że będzie króciutko! Przede wszystkim należy zaznaczyć, że pracę nad szlakiem rozpoczęły się już w latach 20-tych XX wieku.

Forclaz Trek 500 kurtka z DecathlonuTo może Cię zainteresować: Kurtka puchowa Forclaz MT100 z Decathlonu. Czy warto? Jakie ma parametry? Jaka trwałość?

To były pierwsze próby wytyczenia trasy z Krakowa w kierunku Płaskowyżu Ojcowskiego. Ostatecznie szlak został wyznaczony w 1950 roku i miał długość 163,9 km. Następnie na przestrzeni lat marszruta była wielokrotnie modyfikowana w celu podniesienia jej atrakcyjności.

Szlak Orlich Gniazd – atrakcje i bilety wstępu

Ciekawych miejsc położonych bezpośrednio na trasie lub sąsiadujących z nią, jest naprawdę sporo. Co najmniej drugie tyle atrakcji znajduje się w nieco większej odległości od szlaku (od kilkuset metrów do kilku kilometrów).

Szlaki długodystansowe w Polsce
Zamek Pieskowa Skała
My o miejscach, które zrobiły na nas największe wrażenie, popełnimy odrębny tekst. Poniżej znajdziecie listę atrakcji na szlaku i garść przydatnych informacji. Zacznijmy od tych stworzonych przez człowieka.

  • Zamek w Ojcowie
    Bilety: 18 zł normalny/ 9 zł ulgowy | Więcej info: ojcowskiparknarodowy.pl

  • Zamek Pieskowa Skała
    Bilety: 24 zł normalny/ 18 zł ulgowy/ 68 zł rodzinny | Więcej info: pieskowaskala.eu

  • Zamek w Rabsztynie
    Bilety: 15-18 zł normalny/ 10-12 zł ulgowy | Więcej info: zamekrabsztyn.pl

  • Zamek Pilcza
    Bilety: 9 zł normalny/ 7 zł ulgowy

  • Zamek Ogrodzieniec
    Bilety: 21 zł normalny/ 15 zł ulgowy | Więcej info: zamek-ogrodzieniec.pl

  • Gród Góra Birów
    Bilety: 7 zł normalny/ 5 zł ulgowy | Więcej info: www.zamek-ogrodzieniec.pl/kategorie/grod-na-gorze-birow

  • Zamek w Bobolicach
    Bilety: Błonia: 10 zł normalny/ 8 zł ulgowy Zamek: 15 zł normalny/ 13 zł ulgowy | Więcej info: zamekbobolice.pl

  • Zamek w Mirowie
    Bilety: niedostępny, w remoncie

  • Zamek w Olsztynie
    Bilety: Zamek 10 zł normalny/ 6 zł ulgowy Wieża: 4 zł normalny/ 2 zł ulgowy | Więcej info: zamekolsztyn.pl

Zamek Ogrodzieniec - szlak długodystansowy SOG
Zamek Ogrodzieniec – robi wrażenie!
Darmowe atrakcje: Centrum Edukacyjno-Muzealne Ojcowskiego Parku Narodowego w Ojcowie, Kaplica na Wodzie w Ojcowie, Sanktuarium na Grodzisku, pustelnia, Ruiny Zamku w Bydlinie i okopy z czasów I wojny światowej, Pilica – ratusz, pałac, fortyfikacje, pozostałości linii fortyfikacyjnej B1 z 1944 roku w Żerokowicach, ruiny zamku Bąkowiec (tylko z zewnątrz), łowiska pstrąga w Złotym Potoku.
Szlaki długodystansowe w Polsce
Góra Zbirów
Atrakcje przyrodnicze: Dolina Prądnika, Brama Krakowska, Jaskinia Ciemna, Wzgórze Grodzisko, Maczuga Herkulesa, Januszkowa Góra, Góry Bydlińskie, Dolina Wodącej, Rezerwat Przyrody Smoleń, Góra Janowskiego, Okiennik Wielki, Skały Podlesickie, Góra Zborów, Ostrężnik i Jaskinia Ostrężnicka, Diabelskie Mosty, Sokole Góry, Góra Zamkowa w Olsztynie, Góry Towarne, Zielona Góra
Szlak Orlich Gniazd poradnik
Maczuga Herkulesa – jedna z wizytówek Szlaku Orlich Gniazd

Szlak Orlich Gniazd – rodzaj podłoża, teren

Rodzaj podłoża na całej trasie jest mocno zróżnicowany. Nie liczyłem tego szczegółowo, ale chyba zbytnio nie przestrzelę twierdząc, że rozkład ten wynosi: 45% dróg leśnych – 30% dróg polnych – 25% asfaltu . Niestety, na trasie SOG jest sporo odcinków asfaltowych. Czasami są to lokalne drogi, innym razem dość ruchliwe szosy.

Szlak długodystansowy - Szlak Orlich Gniazd
Czasem przez pole…
Szlaki długodystansowe w Polsce
…a czasem przez nadmorskie wydmy (…) No dobra, może nie nadmorskie i nie wydmy, ale piachu w kilku miejscach było całkiem sporo 😉
Teren przez który przebiega trasa nie jest jakoś specjalnie wymagający, co wynika ze specyfiki Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Jest sporo podejść, jednak nie są one ani jakoś szczególnie długie, ani morderczo strome. W kilku miejscach na leśnych drogach sporo piachu. Terenów podmokłych i przepraw przez strumienie nie zanotowałem.

Szlak Orlich Gniazd – wiaty turystyczne, toalety publiczne

MiejsceDystans od KrakowaMiejsceDystans od Krakowa
Ojców - wiata turystyczna~16,5 kmBiśnik - wiata turystyczna~69,3 km
Ojców - toalety~17 kmPodlesie - wiata turystyczna~70,3 km
Zamek Pieskowa Skała - toalety~25,5 kmZamek Pilcza, kasa - wiata turystyczna~71,3 km
Rabsztyn - wiata turystyczna~47,5 kmZamek Pilcza, kasa - toalety publiczne~71,3 km
Bydlin, boisko - wiata turystyczna~62 kmZamek Ogrodzieniec - toalety publiczne~84,3 km
Bydlin, szkoła - wiata turystyczna~62,5 kmZamek Bąkowiec - wiata turystyczna~98,3 km
Bydlin, zamek - wiata turystyczna~63 kmMirów - wiata turystyczna~111,1 km
Góry Bydlińskie - wiata turystyczna~67,5 kmZłoty Potok - wiatki przy łowisku~126,5 km
Szlak Orlich Gniazd
Spora wiata turystyczna w Górach Bydlińskich

Po drodze mijamy kilkanaście wiat turystycznych, które będą dogodnym miejscem na odpoczynek, czy posiłek, a także na przeczekanie niekorzystnych warunków atmosferycznych. Wiaty to także dogodne miejsca na nocleg dla osób wędrujących ze śpiworem. Niektórzy decydują się na biwakowanie przy grotach i jaskiniach, a tych po drodze nie brakuje!

Rezerwat przyrody Zielona Góra
Spora grota na obszarze rezerwatu przyrody Zielona Góra

Szlak Orlich Gniazd – sklepy

Kraków – Krowodrza (kilka małych sklepików, m.in. pieczywo), Giebułtów (niewielki sklep przy skrzyżowaniu), Ojców (jeden mały sklep w centrum), Sułoszowa (kilka sklepów spożywczych, piekarnia, apteka, bankomat), Rabsztyn (sklep spożywczy), Jaroszowiec (mini marekt i kilka mniejszych sklepów), Pilica (sklep spożywcze, piekarnia), Podzamcze (mały sklep spożywczy, otwarty do godz. 20:00!), Mirów (mały sklep spożywczy pod turystów), Niegowa (niewielki spożywczak), Zrębice (sklep spożywczy), Złoty Potok (sklep spożywczy w centrum), Olsztyn (kilka sklepików spożywczych).

Szlak Orlich Gniazd - informacje praktyczne
Sklep spożywczy w centrum Ojcowa
Szlaki długodystansowe w Polsce
A skoro jesteśmy już przy sklepach… polecam nabiały z lokalnej mleczarni w Skale – deliszys! 😉

Szlak Orlich Gniazd – lokale gastronomiczne

Ojców (restauracje, bary, smażalnie, kawiarnie), Sułoszowa (dwie restauracje), Rabsztyn (restauracja, kawiarnia), Pilica (bar, restauracja, pizzeria, kebab),
Podzamcze (kilka restauracji), Morsko (kawiarnia), Bobolice (restauracja), Ostrężnik (restauracja), Złoty Potok (smażalnie ryb, restauracje, pizzeria), Olsztyn (restauracje, pizzeria).

Złoty Potok
Złoty Potok słynie ze smażonej rybki 🙂 Czy tutejsze ryby faktycznie są złote? O tym musicie przekonać się sami!
Wiele lokali gastronomicznych mijanych na trasie otwartych jest tylko na weekendy lub w ścisłym sezonie turystycznym. Przed wyruszeniem na szlak warto zrobić rozeznanie. Aha! Jeśli chodzi o lokale w Pilicy – koniecznie zajrzyjcie do Baru „U Ryśka”! Co prawda wystrój tego miejsca sugeruje, że czas się tu zatrzymał… jednak dania są tu pyszne jak w domu, porcje spore, no i sam Pan Rysiek wkłada w to wszystko mnóstwo serca i gości jak rodzinę!
Szlak Orlich Gniazd
Bar „U Ryśka” w Pilicy – pyszne domowe jedzonko!

Szlak Orlich Gniazd – pozostałe informacje praktyczne

  • Przebieg SOG na przestrzeni lat był wielokrotnie modyfikowany. Jeżeli nawigujesz z mapą w wersji klasycznej, upewnij się, że została ona wydana w ostatnim czasie
  • Równolegle do SOG wytyczony został rowerowy Szlak Orlich Gniazd. Te dwie trasy fragmentami przebiegają wspólnie, jednak jest wiele miejsc, w których RSOG nadrabia dystansu
  • Na trasie znajdziesz wiele miejsc do nocowania „na dziko” bez namiotu. Czasami trzeba będzie zejść ze szlaku kilkadziesiąt metrów do jakiejś groty, innym razem bezpośrednio na trasie natrafisz na wiatę turystyczną
  • Rozkład wiat na trasie jest mocno chaotyczny. Czasami na odcinku 10-ciu kilometrów znajdują się 2-3 takie obiekty, innym razem ani jeden

Bluza termoaktywna Brubeck ThermoZobacz też: Bluza termoaktywna Brubeck Thermo – pierwsza warstwa dla aktywnych na chłodne i mroźne dni

Już teraz zapraszam na kolejne wpisy na temat Szlaku Orlich Gniazd, w których opiszę naszym zdaniem największe atrakcje na trasie, a także zastanowię się nad atrakcyjnością szlaku i podsumuję to i owo. Gorąco zachęcam do komentowania niniejszego tekstu. Jestem przekonany, że w trakcie pokonywania SOG przeoczyłem jakieś istotne miejsca lub po prostu zapomniałem o nich wspomnieć 🙂

Najciekawsze szlaki turystyczne w Polsce
Na szlaku
Co możesz jeszcze zrobić?

2
Dodaj komentarz

avatar
1 Comment threads
1 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
2 Comment authors
Wojtek WesołowskiLargo Recent comment authors
  Subscribe  
Powiadom o
Largo
Gość
Largo

Wokoł zamku w Bydlinie są okopy pochodzące z I a nie z II wojny światowej.