płaskorzeźby w jerzmanicach-zdrój

Płaskorzeźby w Jerzmanicach-Zdrój na Pogórzu Kaczawskim. Niemal 500-letnie dzieło na Dolnym Śląsku!


Płaskorzeźby w Jerzmanicach-Zdrój na Pogórzu Kaczawskim, to nie lada gradka dla pasjonatów historii oraz zagadek. To też jeden z najstarszych tego typu obiektów na Dolnym Śląsku. Te nie do końca zbadane ryty naskalne, które prawdopodobnie powstały w średniowieczu, do dziś opowiadają nie jedną historię!
<div class="su-spacer" style="height:"10"px"></div><img src="http://gorskiewyrypy.pl/wp-content/uploads/2020/06/płaskorzeźby-w-jerzmanicach-zdrój-4.jpeg" alt="płaskorzeźby w jerzmanicach-zdrój " width="600" height="1067" class="size-full wp-image-5597" /> Postać uwolniona z piaskowca z bliska
Jerzmanice-Zdrój położone są pomiędzy bardziej znanymi i większymi miejscowościami – Złotoryją oraz Lwówkiem Śląskim. Niegdyś funkcjonowało tu uzdrowisko. Obecnie wieś znana jest z Kruczych Skał, wiszących torów oraz… zakładu poprawczego. To właśnie w pobliżu tej placówki odnajdziemy ciekawe ryty naskalne.

Krucze Skały na Pogórzu Kaczawskim

Zobacz też: Krucze Skały na Pogórzu Kaczawskim. Jedyny taki widok!

Płaskorzeźby w Jerzmanicach-Zdrój znajdują się na piaskowcowej skale nieopodal lokalnego sklepu spożywczego. Aby odnaleźć to miejsce należy wypatrywać fasady pokrytej charakterystyczną pomarańczową farbą. Niegdyś budynek stanowił majątek szlacheckiej familii, o którym dziś mówimy jako o Dolnym dworze. To właśnie z jedną z tutejszych wpływowych rodzin wiązane jest wyryte w piaskowcu przedstawienie. Ale po kolei!

płaskorzeźby w jerzmanicach-zdrój
Budynek w którego cieniu skrywa się wyjątkowa skała

Na pierwszy rzut oka skryta w cieniu budynku skała nie ma nic do zaoferowania. Wystarczy jednak nieco się do niej zbliżyć, aby dostrzec najokazalszą z płaskorzeźb. Ta znajduje się w centralnej części bryły i przedstawia stojącego mężczyznę wpisanego w prostą ramkę. Bardziej wnikliwa analiza wizerunku tej postaci może doprowadzić nas do wniosku, że była to osoba majętna, znacząca, nie tam jakiś pierwszy lepszy chłystek. Postać przyodziana jest w jakieś -chciałoby się rzec porządne- okrycie, a w prawej dłoni trzyma przedmiot przypominający berło. Nad całym przedstawieniem widnieje data 1550.

płaskorzeźby w jerzmanicach-zdrój
Już w 1741 roku pastor z Jerzmanowic, Jan Matthai wskazał, że wyrytą w skale postacią może być Wolfgang von Bock. I ta teza do dziś cieszy się największym uznaniem. Familia von Bock osiedliła się w miejscowości właśnie w XVI wieku i to do nich należał Dolny dwór. Wywołany Wolfgang był pierwszym znanym przedstawicielem rodu, a na dodatek kanclerzem księcia legnickiego Fryderyka II. Teza nabiera mocy w momencie, gdy powiążemy ze sobą datę ze skały z datą śmierci Wolfganga von Bock. Jest identyczna! To właśnie w 1550 roku kanclerz miał umrzeć w wyniku zarazy.
płaskorzeźby w jerzmanicach-zdrój
Postać uwolniona z piaskowca z bliska

Kolejną z płaskorzeźb uwolnionych z piasokwca jest, tzw. głowa króla, znajdująca się w lewej części skały. Przedstawie jest dziś niewyraźne, jednak wprawne oko dostrzeże kontury twarzy i korony. Płaskorzeźba jest wiązana z księciem Fryderykiem II. Z okolei ostatni z rytów znajduje się w prawej dolnej części skały. Jest to okrąg z prawdopodobnie jakimś wizerunkiem, zatartym portretem. Niestety rozrastająca się roślinność skutecznie przysłoniła tą płaskorzeźbę.

ryty skalne w Sudetach
Wyrzeźbiona w skale „głowa króla” z upływem czasu jest co raz gorzej widoczna. Na zdjęciu po lewej stronie.
Nie można jednoznacznie stwierdzić, czy płaskorzeźby w Jerzmanicach-Zdrój powstały równocześnie i czy główną z nich należy datować na 1550 roku. Być może fundator jedynie pragnął się odwołać do wydarzenia z przeszłości? Jeżeli jednak naskalne przedstawienia powstały w połowie XVI wieku, należy uznać je za jedne z najstarszych na Dolnym Śląsku!

A te kolorowe prostokąty poniżej? Jedni mówią, że to tylko REKLAMY. Inni, że ATRAKCYJNE OFERTY i PROMOCJE. Jedni i drudzy mają rację… tylko którzy bardziej? 🙂

Bibliografia:

1) SGTS, t. 7 „Góry i Pogórze Kaczawskie”, red. M. Staffa
2) strona jerzmanice.zp.gov.pl

Dodaj komentarz

avatar
  Subscribe  
Powiadom o